Önemli Not: Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi. Bodrum Kalesi içinde yeralmaktadır. Bodrum Kalesi ve içinde bulunan Sualtı Arkeoloji Müzesi kalenin restorasyonu nedeniyle Kasım 2017 tarihinden itibaren 3 yıl süreyle ziyarete kapalıdır.”
Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi St. John Şövalyeleri’nin inşa ettiği St.Peter (Bodrum) kalesi içinde
geniş bir alanda yer almaktadır…
Burada bir yandan çeşitli kuleler ve birimler içinde sergilenen geçmiş zaman kalıntılarını
gezerken diğer yandan sizi bekleyen yemyeşil ve canlı bir ortamda yaklaşık iki gününüzü
geçirebileceğiniz zevki bir ortam sunulmaktadır.
Müze fikrinin doğuşu
Müzenin ilk tohumları 1958 yılında Amerikalı gazeteci-dalgıç Peter Trockmorton tarafından
atılmış ve onun uğraşları sonucu bugün Sualtı arkeolojisinin babası sayılan George F. Bass
bilimsel sualtı arkeolojisiyle ilgilenmeye başlamıştır. Trockmorton’un kale ile ilgili
fikirlerini bir müze fikrine dönüştüren İzmir Arkeoloji Müzesi Müdürü Hakkı Gültekin olmuştur..
Gültekin müze düşüncesini Ankara’ya açarak ilk adımların atılmasını sağlamıştır.
Türk hükümeti 1958 yılında, terkedilmiş bir ha-pishane olarak işlev gören Bodrum Kalesi’nin
geliştirilmesi için ilk kez 50 USD kaynak sağlamış ve yerel yönetime bu kaynağı aktarmıştır
Süngerciler tarafından tesadüfen bulunan ve depolarda saklanan amforalar ile Kaptan Kemal Aras,
Peter Trockmorton, Mustafa Kapkın ve Honor Frost gibi kıyılardaki batıkları
ilk kez keşfeden öncülerin (ki bunlar aynı zamanda sualtı arkeolojisinin de öncüleri sayılabilir)
denizaltından çıkardıkları buluntuların sergilenmesi için ilk çalışmalar başlatılmış oldu ve Fransız ile
İtalyan kulesi arasındaki güzel to- nuzlu kubbeli salon Şövalyeler Salonu olarak adlandırılarak yapılan
restorasyonla sergileme alanı amacıyla kullanılmaya başlandı.
Müzenin Kuruluşu
Bu ilk adımların ve gönüllü çalışmaların meyvesi 1961 yılında Türk hükümetinin resmi emriyle,
Bodrum Müzesi Kültür Bakanlığı’nın kontrolünde ve ilk Müze Müdürü Haluk Elbe ‘nin yöneticiliğe
getirilmesi ile alınmış oldu. 1961 ve 1973 yıllarında müzeyi yöneten Haluk Elbe, kalenin yıkılmış
olan güney duvarlarını ve Osmanlılar tarafından camiye dönüştürülen şapeli tamir ettirdi.
Müzedeki ilk sergilemenin açılması bu şapelde gerçekleşti. Bodrum yarımadası yakınlarındaki
Dirmil’den getirilen Miken periyoduna ait bir koleksiyon şapelde sergilendi ve müzenin halkla
ilk randevusu gerçekleşmiş oldu.
Yine bu yıllarda Şövalyeler Salonu iyice restore edildi ve Karya ile Klasik dönem koleksiyonlarının
sergilendiği bir salon haline getirildi. Bu arada denizden çıkarılan buluntular da bu binanın batısında
sergilendi. Haluk Elbe aynı zaman içerisinde kalenin yeşillendirilmesine de çalıştı ve bir çok ağaç ve
bitkiyi kaleye kazandırdı. Bugün kalenin girişindeki resim galerisi onun bu başarılı çalışmalarının anısına, ismiyle anılmaktadır.
Haluk Elbe’nin ayrılmasından sonra müze Nurettin Yardımcı (1973-75) ve İlhan Akşit
(1976-1978) tarafından yönetildi.
Oğuz Alpözen Dönemi:
Oğuz Alpözen 1971′ e kadar usta dalgıç olarak, Türk Hükümeti’nin gözlemcisi olarak
yapılan sualtı kazılarına katılmış ve Bodrum Müzesine müdür olarak atandığı andan
itibaren emekli olana dek Bodrum Müzesi’ni gerçek anlamda bir Sualtı Arkeoloji
Müzesine dönüştürmek için canla başla çalışmıştır.
1978 yılında müze müdürlüğüne getirilen Oğuz Alpözen kalenin müzeye çevrilmesi
esnasında yani 1962 yılından bu yana bir arkeoloji öğrencisi olarak, gönüllü olarak
ve daha sonra Prof. Dr. George Bass tarafından yapılan tüm sualtı kazılarına katılımcı
olarak girmiş ve müzenin kurulduğu yıllardan 2005 yılına kadar müze hizmetinde yer almıştır.
İngiliz kulesinin onarımına kaldığı yerden 1978 de müdür olarak atanan Oğuz Alpözen
tarafından devam edildi.
Sualtı Arkeolojisine gönül veren biri olarak Haluk Elbe’nin kaldığı yerden
restorasyon ve güzelleştirme çalışmalarına başlayan Oğuz Alpözen sualtından çıkarılan
buluntuların sergi lenmesi için yeni alanlar yaratmaya başladı.
İngiliz kulesinin onarımına hız verildi.
Müzedeki olumlu gelişmeler yönetimi Teksas A.M. Üniversitesinin bir kuruluşu olan
INA (Institute of Nautical Archaeology) ile daha bir yakın çalışmaya sevketti…
Akademik ve finansal olarak sağlanan katkılarla Bodrum müzesinin dünyadaki Sualtı arkeoloji
kazılarının bir mihenk taşı olmasını da sağlamış oldu…
INA’nın bulgularıyla oluşturulan ve dünyanın bilinen en eski batığının sergilendiği
“Uluburun Batığı Sergisi” yalnızca küçük bir profesyonel çevrenin ilgisi yerine
dünya basınının özellikle Uluslararası National Geographic dergisinin geniş yayınlarıyla
Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi’nin herkesin ilgi odağı haline gelmesi sağlanmıştır.
1989 yılında bir inşaat kazısı sırasında ortaya çıkan ve Hekatomnid ailesinden gelen
Kraliçe Ada’nın (Mausolos’un kızkardeşi) lahdinin bulunması ve daha sonra bu buluntunun
içindeki iskeletin etlendirilerek Kraliçe Ada salonunda sergilenmeye açılması büyük yankılar uyandırmıştır.
Yine 1993 yılında İngiliz Kulesi önündeki temel kazıları sırasında bulunan köle esirlerin
veya mahkumların kemiklerden esinlenilerek geliştirilen Zindan sergilemesi açıldı. Kalenin bir
dönem hapishane olarak kullanıldığını başarılı bir şekilde sergileyen Zindan, isimsiz kurbanların
o dönem-lerdeki hapis yaşamları gözler önüne sermekteydi. Bu bölüm ziyaretçiler tarafından insanları
geçmişe götüren ve duygulandıran en önemli yerlerden biri olarak nitelenmektedir.
Müzenin sergilenen eserleri ilgili tarihlerdeki yaşam koşullarıyla sergilenmesi,
Bodrum Müzesi’nin neredeyse ana fikridir.
Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi Sualtı konusundaki dünyadaki en önemli ve içinde en eski
eserleri sergileyen müze,
1995 yılında Avrupa’da Yılın Müzesi yarışmasında 44 müze arasından 12 finalist arasında
yer almayı başaran Bodrum Müzesi “Yılın Müzesi Özel ödülünü” de almayı hak kazanmıştır…
2005 yılına kadar müzeyi başarıyla yöneten Oğuz Alpözen’in emekliye ayrılmasının ardından
kale müdürlüğü yine bir sualtı Arkeologu olan ve Bodrum Müzesi’nde uzun yıllar görev yapan,
müzede özel bir salonda sergilenen Serçe Limanı batığındaki ekipte dalgıç, sualtı arkeologu olarak ta çalışan
Yaşar Yıldız tarafından 2012 yılına kadar yönetilmiştir…
Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi içinde yeraldığı Bodrum Kalesi’nin restorasyonu nedeniyle üç yıl için kapatılmıştır.
